suy-than-cap

Suy thận cấp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị theo từng giai đoạn

Suy thận cấp (viết tắt là ARF) là là trường hợp mà các chức năng thận của bạn đột ngột ngừng hoạt động hoặc hoạt động không còn tốt nữa. Điều này thường xảy ra rất nhanh trong vài giờ hoặc tối đa 2 ngày. Nhiều người không gặp các triệu chứng cho đến khi tình trạng của họ đã tiến triển tới mức rất nặng.

Do bị suy thận cấp, nên thận không lọc và thải bỏ các chất thải như bình thường nên cơ thể sẽ cảm thấy mệt mỏi và suy yếu rất nhất.

Điều cần làm lúc này là tới gặp bác sĩ ngay lập tức để có thể tìm hiểu nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Triệu chứng của suy thận cấp

Thận có nhiệm điều hòa lượng chất lỏng, chất điện giải, chất thải trong cơ thể và đưa các chất dư thừa được loại bỏ từ máu qua đường nước tiểu. Các triệu chứng của suy thận cấp xảy ra do các chất này tích lũy trong cơ thể khi thận không hoạt động theo cách nó thường làm.

suy-than-cap
Triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với những bệnh khác

Mức chất lỏng và chất điện giải vừa đủ là điều cần thiết để toàn bộ cơ thể hoạt động tối ưu. Chất thải là độc hại đối với hầu hết các tế bào và mô của cơ thể, khi bị ứ đọng quá nhiều sẽ dẫn đến việc xuất hiện các triệu chứng trên diện rộng.

Các triệu chứng của suy thận cấp phát triển nhanh chóng, trong vài giờ hoặc vài ngày. Các triệu chứng phổ biến nhất là:

  • Thiếu năng lượng và mệt mỏi: Đây là kết quả của sự rối loạn chức năng một cách đột ngột của các cơ quan trong cơ thể, do không có nồng độ chất điện giải thích hợp để hoạt động như bình thường.
  • Mất cảm giác ngon miệng, buồn nôn và ói mửa: Cảm giác này xảy ra do hệ thống tiêu hóa của bạn đòi hỏi các enzyme tiêu hóa, chúng còn giúp cơ bắp và dây thần kinh khỏe mạnh để có thể hoạt động bình thường.
  • Yếu cơ tổng quát: Cơ bắp của bạn đòi hỏi chất điện giải để có thể hoạt động. Khi bạn bị suy thận cấp, điều này khiến chức năng cơ bắp bị ảnh hưởng rất nhiều.
  • Nhịp tim nhanh, chậm hoặc không đều: Nhịp tim của bạn được điều khiển bởi các cơ tim dựa vào một số chất điện giải quan trọng để hoạt động bình thường. Cơ thể bạn cố gắng bảo tồn chức năng tim càng lâu càng tốt. Nếu cơ thể bạn không thể bù đắp cho những ảnh hưởng của suy thận cấp, chức năng tim của bạn có thể bị ảnh hưởng, tạo ra nhịp tim không đều. Cuối cùng có thể dẫn đến việc thiếu nguồn cung cấp máu cho toàn cơ thể.
  • Hay quên: Một triệu chứng nghiêm trọng của suy thận cấp, hay quên có nghĩa là não của bạn không được cung cấp đủ máu. Nếu bạn gặp phải sự nhầm lẫn hoặc hay quên do suy thận cấp, bạn có thể nhanh chóng bị mất ý thức hoặc hôn mê.
  • Mất ý thức hoặc hôn mê: Triệu chứng này có nghĩa là não thiếu nguồn cung cấp máu để hoạt động và có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn trừ khi bạn được chăm sóc và điều trị kịp thời.

Các giai đoạn của suy thận cấp

Thông thương, suy thận cấp sẽ được phân loại theo ba giai đoạn, tùy thuộc vào kết quả xét nghiệm và lượng nước tiểu của mỗi người bệnh. Giai đoạn 1 là ít nghiêm trọng nhất và giai đoạn 3 là nặng nhất.

Theo nghiên cứu và kinh nghiệm của các bác sĩ chuyên khoa thận, họ đã phác thảo các giai đoạn như sau:

suy-than-cap

Giai đoạn 1

Suy thận cấp giai đoạn 1 trải qua sự gia tăng đột ngột lượng creatinine huyết thanh, một sản phẩm chất thải từ thận, 0,3 miligam mỗi decilít (mg/dl), hoặc tăng 1,5 đến hai lần so với mức bình thường.

Giai đoạn này cũng sẽ sản xuất ít hơn 0,5 ml mỗi kg (ml/kg) trọng lượng cơ thể mỗi giờ, liên tục trong 6 giờ trở lên.

Giai đoạn 2

Suy thận cấp giai đoạn 2 sẽ có mức tăng creatinine gấp hai đến ba lần mức cơ bản. Giai đoạn này cũng sẽ có lượng nước tiểu dưới 0,5 ml/kg trọng lượng cơ thể trong 12 giờ trở lên.

Giai đoạn 3

Giai đoạn này sẽ có mức độ creatinine gấp ba lần mức cơ bản, hoặc lớn hơn 4,0 mg/dl. Người bệnh sẽ không sản xuất nước tiểu trong 12 giờ hoặc ít hơn 0,3 ml/kg trong 24 giờ.

Do mức độ rất nghiêm trọng, nên giai đoạn này sẽ cần điều trị thay thế thận ngay lập tức, một hình thức lọc máu liên tục.

Thông thường, bác sĩ sẽ bắt đầu trực tiếp can thiệp trước khi suy thận cấp của một người phát triển đến giai đoạn 3.

Nguyên nhân nào dẫn đến suy thận?

Những người bị bệnh và đang điều trị y tế trong bệnh viện đặc biệt thì sẽ có nguy cơ mắc suy thận cấp khá cao. Nghiên cứu đã ước tính được rằng có đến 7% của tất cả các bệnh nhân trong bệnh viện và 66% những người trong ICU (phòng chăm sóc tích cực) sẽ trải qua suy thận cấp.

suy-than-cap
Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn tới uy thận

Các bác sĩ cũng đưa ra 3 yếu tố để phân loại nguyên nhân của suy thận cấp:

  • Trước suy thận: Một cái gì đó đang ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến thận và các cơ quan này không thể hoạt động chính xác. Ví dụ về những nguyên nhân này bao gồm huyết áp thấp, mất máu quá nhiều và mất nước.
  • Sau suy thận: Một cái gì đó đang chặn niệu quản nơi nước tiểu đi ra khỏi thận, điều này ảnh hưởng đến cách các cơ quan hoạt động. Nguyên nhân cơ bản của giai đoạn này bao gồm sỏi thận, ung thư và tuyến tiền liệt mở rộng ở nam giới.
  • Yếu tố bên trong: Một tình nguyên nhân nào đó làm hỏng thận, hoặc một cái gì đó bên trong không hoạt động tốt như trước nữa. Nguyên nhân phổ biến của giai đoạn này bao gồm nhiễm trùng thận, cục máu đông ở thận hoặc các tình trạng đặc biệt khác. Uống thuốc làm tổn thương thận cũng có thể là một nguyên nhân.

Các loại thuốc có thể gây hại cho thận bao gồm:

  • Rifampin
  • Phenytoin (Dilantin)
  • Thuốc ức chế bơm proton
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID)

Nếu khám định kì thường xuyên, bác sĩ sẽ xác định được nguyên nhân cơ bản gây suy thận cấp của một người. Điều này có nghĩa là họ có thể đề nghị điều trị để ngăn ngừa tình trạng cấp tính trở thành suy thận mãn tính.

Điều trị suy thận cấp

Việc điều trị suy thận cấp phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra bệnh, cũng như mức độ nghiêm trọng của tình huống. Nhiều người được điều trị kịp thời sẽ khỏe mạnh, không hề tiến triển tới giai đoạn nặng hơn.

Xác định nguyên nhân sớm và điều trị càng nhanh càng tốt, là cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa tổn thương thận gây ra các vấn đề về thận suốt đời. Phương pháp điều trị có thể bao gồm:

dieu-tri-suy-than-cap

  • Truyền dịch tĩnh mạch (IV): Một người bị suy thận cấp do mất nước nghiêm trọng sau khi trải qua cơn say nắng có thể cải thiện với chất lỏng IV . Khi một lượng chất lỏng thấp là nguyên nhân gây suy thận cấp tính, thì việc cung cấp cho cơ thể chất lỏng có thể giúp khôi phục được phần nào.
  • Quản lý chất điện giải: Nếu chất lỏng và chất điện giải của bạn không nằm trong phạm vi tối ưu, các bác sĩ có thể cung cấp cho bạn chất bổ sung điện giải tốt cho cơ thể.
  • Ngừng sử dụng thuốc: Nếu suy thận cấp do thuốc hoặc chất bổ sung gây ra, việc điều trị nên buộc phải ngừng dùng loại thuốc này.
  • Lọc máu: Khi chất độc không được loại bỏ một cách hiệu quả, bạn chỉ cần ngừng sử dụng chúng, điều trị suy thận cấp đòi hỏi phải loại bỏ khỏi cơ thể những hóa chất càng nhanh càng tốt. Đôi khi   cần lọc máu, đây là phương pháp loại bỏ các độc tố ra khỏi cơ thể thông qua một thiết bị có chức năng gần giống thận.

Yếu tố rủi ro và cách phòng ngừa

Một số yếu tố rủi ro, làm tăng nguy cơ bị suy thận cấp mà các bác sĩ đã xác định được, bao gồm:

  • Từ 65 tuổi trở lên
  • Có tiền sử bệnh mãn tính, như bệnh tim và tiểu đường
  • Có tiền sử huyết áp cao
  • Có tiền sử bệnh thận hoặc rối loạn thận
  • Có tiền sử bệnh về động mạch ngoại biên ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến tứ chi

suy-than-cap

Nếu một người đã từng trải qua suy thận cấp trước đó, họ có nhiều khả năng sẽ bị tái phát trong tương lai. Họ cũng có nguy cơ cao hơn đối với các biến chứng sức khỏe khác, chẳng hạn như đột quỵ, bệnh tim, bệnh thận…

Không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa suy thận cấp. Tuy nhiên, có một số bướcchúng ta có thể thực hiện để giảm thiểu rủi ro của căn bệnh.

Các bước này bao gồm:

  • Thực hiện theo chế độ ăn uống lành mạnh và giữ mức đường trong máu ở mức ổn định nếu bị bệnh tiểu đường.
  • Duy trì huyết áp khỏe mạnh thông qua chế độ ăn uống, tập thể dục và thuốc, nếu cần thiết.
  • Tránh sử dụng quá nhiều thuốc mà thận không thể lọc, đặc biệt là ibuprofen và aspirin. Lượng dư thừa của các loại thuốc này có thể làm hỏng thận.

Suy thận cấp hoặc chấn thương thận cấp tính có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị. Nếu cảm thấy có nhuwgx dấu hiệu trên, hay chỉ là lượng nước tiểu không còn như trước nữa, hãy nhanh chóng tới gặp bác sĩ để được chuẩn đoán sớm nhất.

Chúc các bạn luôn luôn khỏe mạnh!

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *