Bệnh tiểu đường liệu có di truyền không và di truyền ra sao?

Bệnh tiểu đường là một căn bệnh nguy hiểm và có thể để lại nhiều biến chứng nên rất nhiều người đang mắc bệnh thắc mắc căn bệnh này có di truyền cho thế hệ sau hay không?

Bệnh tiểu đường liệu có di truyền không và di truyền ra sao? 1

Hiện nay, bệnh tiểu đường đang gia tăng ở mức đang báo động và chúng hình thành từ nhiều các nguyên nhân khác nhau. Để hiểu rõ căn bệnh này có di truyền hay không các giảng viên đào tạo Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur sẽ giải đáp thông tin tới độc giả cụ thể như sau:

Bệnh tiểu đường có di truyền hay không?

Theo Bác sĩ Trần Anh Tú – Giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur cho biết, bệnh tiểu đường được chia làm 2 tuýp. 

Theo đó, bệnh tiểu đường tuýp 1 là bệnh do tổn thương tuyến tụy, tuyến tụy không thể sản xuất được insulin, ở tuýp này chỉ số đường huyết đo được trước khi ăn là: 4-7mmol/l và sau ăn < 9mmol/l, bệnh thường gặp ở những người dưới 30 tuổi.​ 

Còn tiểu đường tuýp 2 phổ biến hơn tuýp 1, ở tuýp chỉ số đường huyết trước khi ăn: 4-7mmol/l và sau ăn < 8.5mmol/l, nguyên nhân gây ra tiểu đường tuýp 2 là do thừa cân, béo phì thói quen ăn uống, sinh hoạt và ít vận động, bệnh hay xảy ra với những người ở độ tuổi trung niên. 

Ngoài tuýp 1 và 2 ra, trên lâm sàng bệnh tiểu đường còn có thể do thai nghén gây ra, tỉ lệ này thường chiếm từ 3 đến 5% số phụ nữ mang thai, bệnh xuất hiện từ tuần thứ 24 đến 28 của thai kỳ, nếu không điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.

Tuy rằng không phải là một căn bệnh truyền nhiễm nhưng bệnh tiểu đường có thể sẽ di truyền, vì thế nếu bố mẹ mắc phải căn bệnh này thì trẻ sinh ra cũng có thể mắc bệnh, mặc dù khi trẻ được sinh ra chưa có bất kỳ nào dấu hiệu bị mắc bệnh tiểu đường. 

Ngoài ra, nếu bố hoặc mẹ có những biến thể trong gen thì khi có thai những biến thể trong gen đó cũng có thể gây ra bệnh tiểu đường do mắc bệnh theo gen di truyền.

Bệnh tiểu đường di truyền như thế nào?

Mặc dù mang tính chất di truyền nhưng ở mỗi tuýp bệnh thì chúng có khả năng di truyền khác nhau. Cụ thể, nếu trong gia đình có trường hợp bố mẹ có tiền sử bệnh tiểu đường tuýp 1 thì con cái cũng có khả năng mắc bệnh là 30%. 

Nếu chỉ có bố mắc bệnh tiểu đường thì khả năng lây cho con là khoảng 6%, còn mẹ có bệnh thì tỷ lệ di truyền sang con là 4% và 1% khi phụ nữ mang thai trên 25 tuổi. Ngoài ra, hiệp hội về bệnh tiểu đường Hoa kỳ đã có cuộc nghiên cứu riêng dành cho người bệnh tiểu đường tuýp 2 về vấn đề di truyền ở người bệnh tiểu đường. 

Với những con số thống kê với tỷ lệ di truyền ở tiểu đường tuýp 2 khá cao và hơn gấp nhiều lần do các yếu tố tác động bên ngoài, cụ thể:

  • Nếu chẩn đoán tiểu đường tuýp 2 trước 50 tuổi thì nguy cơ con cái bị tiểu đường là 14% và 7,7% nếu chẩn đoán mắc bệnh sau 50 tuổi.
  • Nếu cả cha và mẹ đều bị tiểu đường thì tỉ lệ này lên đến 50% trẻ có nguy cơ mắc bệnh.
  • Cả bố và mẹ đều bị tiểu đường tuýp 2 thì con có tỷ lệ mắc bệnh là trên 50%.
  • Chỉ bố hoặc mẹ bị mắc tiểu đường tuýp 2 và trẻ hơn 50 tuổi thì còn có tỷ lệ mắc bệnh là 14%.
  • Chỉ bố hoặc mẹ bị mắc tiểu đường tuýp 2 và trên 50 tuổi thì còn có tỷ lệ mắc bệnh là 7,7%

Các tỷ lệ này có thể thay đổi do các yếu tố tác động bên ngoài như môi trường sống, lối sống. Tuy nhiên nếu con người biết kiểm soát và thực hiện lối sống tốt sẽ được giảm thiểu đáng kể, nếu không sẽ làm gia tăng nguy cơ đột biến gen, tăng nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn. 

Chính vì vậy việc cần bằng, điều hòa glucose có ảnh hưởng quan trọng đến việc di truyền và liên quan tới việc hấp thụ sự sản xuất glucose, điều tiết số lượng sự sản sinh insulin, độ nhạy cảm của cơ thể với nồng độ glucose và sự điều hòa nồng độ insulin.

Bệnh tiểu đường liệu có di truyền không và di truyền ra sao? 2

Tuy là một căn bệnh khá nguy hiểm nhưng hiện nay vẫn chưa có vắc xin hay phương pháp phòng bệnh tiểu đường do di truyền hữu hiệu. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể có thể giảm tỷ lệ này xuống ở mức tối đa với lối sống lành mạnh, thực hiện chế độ luyện tập, tập thể dục thường xuyên. 

Theo giảng viên chuyên ngành Cao đẳng Điều dưỡng Tô Thị Hoan thì chế độ ăn uống dinh dưỡng nên hạn chế dầu mỡ, ít tinh bột, đường, bánh kẹo, rượu, bia, thuốc lá… nên ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi vì chúng chứa hàm lượng chất xơ nhiều. Ngoài ra, bệnh nhân nên giữ cân nặng ở mức độ vừa phải, tránh béo phì, giảm căng thẳng tối đa và đi thăm khám sức khỏe định kì.

Tuy rằng không phải căn bệnh truyền nhiễm nhưng bệnh tiểu đường có mang tính chất di truyền. Nhưng nếu bạn có thể phòng ngừa bằng các các biện pháp hạn chế nến trên thì khả năng di truyền khá thấp, hạn chế tối đa từ đời này sang đời khác là có thể kiểm soát được.

Categories

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *