benh-thạn-man-tinh

Bệnh thận mãn tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Bệnh thận mãn tính (viết tắt là CKD) là một tình trạng của sự mất dần các chức năng thận theo thời gian. Để có thể biết thêm về các chức năng thận, bạn cần hiểu rõ được cách thức hoạt động của nó. Cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!

Bệnh thận mãn tính là gì?

Bệnh thận mãn tính bao gồm các trường hợp gây hỏng thận của bạn và giảm đi khả năng giữ cho cơ thể khỏe mạnh bằng cách thực hiện các chức năng vốn có. Nếu như bệnh tình trở nên nghiêm trọng hơn, chất thải có thể sẽ tích tụ ở mức cao trong máu và sẽ khiến cho cơ thể bạn cảm thấy mệt mỏi.

benh-thạn-man-tinh

Cơ thể có thể sẽ xuất hiện các biến chứng như huyết áp cao, thiếu máu (số lượng hồng cầu thấp), xương yếu, sức khỏe thể chất kém và có thể sẽ tổn thương tới hệ thần kinh. Ngoài ra, bệnh thận mãn tính còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về bệnh tim mạch. Những vấn đề này cũng có thể xảy ra chậm trong một khoảng thời gian rất dài. Bệnh thận mãn tính có thể được gây ra bởi căn bệnh tiểu đường, huyết áp cao và một số rối loạn khác. Phát hiện và điều trị sớm thì có thể giữ cho thận tránh được nhiều tổn thương hơn. Khi bệnh thận mãn tính tiến triển nặng hơn, thì có thể dẫn đến suy thận, cần phải lọc máu hoặc ghép thận để có thể duy trì sự sống.

Những sự thật về bệnh thận mãn tính

  • 30 triệu người Mỹ trưởng thành mắc bệnh thận và hàng triệu người khác có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn.
  • Phát hiện sớm có thể giúp ngăn ngừa sự tiến triển dẫn đến suy thận.
  • Bệnh tim là nguyên nhân chính gây tử vong cho tất cả những người bị bệnh thận mãn tính.
  • Mức lọc cầu thận (chỉ số GFR) là ước tính tốt nhất để đo hiệu suất chức năng thận.
  • Tăng huyết áp gây ra bệnh thận và bệnh thận cũng gây tăng huyết áp.
  • Protein niệu lâu ngày (lượng protein trong nước tiểu) có nghĩa là đã bị bệnh thận.
  • Nhóm nguy cơ cao mắc bệnh bao gồm những người mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp và tiền sử gia đình bị suy thận.
  • Người Mỹ gốc Phi, gốc Tây Ban Nha, người dân đảo Thái Bình Dương, người Mỹ gốc Ấn và người cao niên có nguy cơ cao hơn.
  • Các xét nghiệm đơn giản có thể phát hiện bệnh thận: huyết áp, albumin nước tiểu và chỉ số creatinine.

Nguyên nhân chính dẫn đến bệnh thận

Hai nguyên nhân chính của bệnh thận mãn tính là bệnh tiểu đường và huyết áp cao, đây là nguyên nhân gây ra  2/3 các cac mắc bệnh. Bệnh tiểu đường xảy ra khi mà lượng đường có trong máu của bạn quá cao, gây ra những tổn thương cho rất nhiều cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả thận và tim, cũng như các mạch máu, dây thần kinh và mắt. Huyết áp cao, hay con được gọi là tăng huyết áp, xảy ra khi áp lực của máu đối với thành mạch máu tăng lên. Nếu không được kiểm soát, hoặc kiểm soát kém, huyết áp cao có thể là nguyên nhân hàng đầu gây ra các cơn đau tim, đột quỵ và suy thận cấp. Ngược lại, bệnh thận mãn tính cũng có thể gây ra hiện tượng huyết áp cao.

benh-thạn-man-tinh

Các điều kiện khác có ảnh hưởng đến thận là:

  • Viêm cầu thận:là một căn bệnh gây viêm và tổn thương các đơn vị lọc của thận. Những rối loạn này là loại bệnh khá phổ biến, chỉ sau suy thận.
  • Các bệnh di truyền: Ví dụ như bệnh thận đa nang, khiến cho các u nang lớn hình thành ở trong thận và làm hỏng các mô xung quanh.
  • Các dị tật xảy ra khi em bé còn ở trong bụng mẹ: Ví dụ như ống dẫn tiểu hẹp do thay quá lớn, có thể xảy ra hiện tượng ngăn cản nước tiểu chảy thoát ra như bình thường, và khiến nước tiểu chảy ngược lên thận. Điều này gây ra nhiễm trùng và có thể làm hỏng thận.
  • Lupus và các bệnh khác ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch của cơ thể.
  • Các chướng ngại vật gây ra bởi các vấn đề như sỏi thận, khối u hoặc tuyến tiền liệt mở rộng ở nam giới.
  • Nhiễm trùng tiết niệu nhiều lần.

Các triệu chứng của bệnh thận mãn tính là gì?

Hầu hết mọi người sẽ không thấy bất kỳ triệu chứng nghiêm trọng nào cho đến khi bệnh thận của họ trở lên trầm trọng. Tuy nhiên, bạn có thể cảm nhận được rằng:

benh-thạn-man-tinh

  • Cảm thấy mệt mỏi hơn và có ít năng lượng hơn
  • Gặp khó khăn trong việc tập trung
  • Ăn không ngon
  • Gặp khó khăn khi ngủ
  • Bị chuột rút cơ bắp vào ban đêm
  • Bị sưng chân và mắt cá chân
  • Có bọng mắt quanh mắt, đặc biệt là vào buổi sáng
  • Có làn da khô, ngứa
  • Đi tiểu thường xuyên hơn, đặc biệt là vào ban đêm.

Bất cứ ai cũng có thể bị bệnh thận mãn tính, ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, một số người có nhiều khả năng mắc bệnh thận hơn. Bạn có thể tăng nguy cơ mắc bệnh thận nếu:

  • Bị tiểu đường
  • Bị huyết áp cao
  • Có tiền sử gia đình bị bệnh thận
  • Người cao tuổi
  • Thuộc một nhóm dân số có tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường hoặc huyết áp cao, chẳng hạn như người Mỹ gốc Phi, người Mỹ gốc Tây Ban Nha, người châu Á, Thái Bình Dương và người Mỹ gốc Ấn.

Tốc độ lọc cầu thận (GFR) có liên quan gì tới bệnh thận?

Tốc độ lọc cầu thận (GFR) là chỉ số tốt nhất để đo lường mức độ chức năng thận của bạn và xác định giai đoạn của bệnh thận. Bác sĩ có thể tính toán nó từ kết quả xét nghiệm creatinine máu, tuổi, chủng tộc, giới tính và các yếu tố khác để đưa ra kết luận.

benh-thạn-man-tinh

Bệnh thận càng sớm được phát hiện, thì cơ hội làm chậm hoặc ngừng phát triển của nó càng dễ dàng hơn.

Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn mắc bệnh thận mãn tính?

Khi xét nghiệm và phát hiện bệnh thận, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện một số thủ túc, theo dõi để có thể đưa ra kế hoạch cụ thể trong việc điều trị sau này, như:

benh-thạn-man-tinh

  • Tính tốc độ lọc cầu thận (GFR) của bạn, đây là cách tốt nhất để biết chức năng thận của bạn bị suy giảm tới mức nào. Bạn không cần phải có một bài kiểm tra khác để biết GFR, bác sĩ có thể tính toán được từ chỉ số creatinine máu, tuổi, chủng tộc, giới tính của bạn và các yếu tố khác.
  • Thực hiện siêu âm hoặc chụp CT cắt lớp để có được hình ảnh về thận và đường tiết niệu của bạn. Điều này sẽ cho biết tình trạng thận của bạn quá lớn hay quá nhỏ, bạn đang có vấn đề khác như sỏi thận hay khối u hay không hoặc có bất kỳ một vấn đề nào trong cấu trúc của thận và đường tiết niệu.
  • Thực hiện sinh thiết thận: Được thực hiện trong một số trường hợp để kiểm tra một loại bệnh thận nào đó cụ thể, xem mức độ tổn thương của thận đã xảy ra tới mức nào và giúp lên kế hoạch điều trị. Để làm sinh thiết, bác sĩ sẽ loại bỏ những mảnh mô thận nhỏ và quan sát chúng dưới kính hiển vi.

Ở một số trường hợp bác sĩ chưa đủ chuyên môn, có thể sẽ yêu cầu bạn đi khám ở những bệnh viện chuyên khoa thận, người có thể tư vấn về trường hợp của bạn và giúp điều hướng việc chăm sóc của bạn một cách tốt hơn.

Điều trị bệnh thận mãn tính

Tùy thuộc vào nguyên nhân, triệu chứng tùy theo mỗi trường hợp bệnh thận, thì sẽ có những phương pháp điều trị khác nhau.

Điều trị bệnh thận mã tính thường sẽ bao gồm các biện pháp giúp kiểm soát những dấu hiệu và triệu chứng, giảm các biến chứng và làm chậm đi sự phát triẻn của bệnh. Nếu thận của bạn bị tổn thương nghiêm trọng, bạn sẽ cần phải sử dụng các biện pháp mạnh hơn, giống như bị suy thận.

Điều trị nguyên nhân

Bác sĩ sẽ làm việc để làm chậm hoặc kiểm soát nguyên nhân gây ra bệnh thận của bạn. Lựa chọn điều trị khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân. Nhưng tổn thương thận có thể tiếp tục xấu đi ngay cả khi một tình trạng tiềm ẩn, như huyết áp cao, đã được kiểm soát.

Điều trị biến chứng của bệnh thận

Biến chứng bệnh thận có thể sẽ được kiểm soát để giúp người bệnh thoải mái hơn. Phương pháp điều trị này có thể bao gồm:

benh-thạn-man-tinh

  • Thuốc trị cao huyết áp: Những người mắc bệnh thận có thể bị huyết áp cao. Bác sĩ có thể đề nghị người bệnh dùng thuốc để giảm huyết áp, thường là thuốc ức chế men chuyển angiotensin (thuốc ức chế men chuyển) hoặc thuốc ức chế thụ thể angiotensin II – mục đích là để bảo tồn chức năng thận. Thuốc huyết áp cao ban đầu có thể làm giảm chức năng thận và thay đổi nồng độ điện giải, do đó bạn có thể cần xét nghiệm máu thường xuyên để theo dõi tình trạng của mình. Bác sĩ cũng có thể sẽ yêu cầu một liều thuốc lợi tiểu và một chế độ ăn ít muối.
  • Thuốc làm giảm mức cholesterol: Bác sĩ có thể sẽ đề nghị các loại thuốc gọi là statin để giảm cholesterol. Những người mắc bệnh thận mãn tính thường trải qua giai đoạn có mức cholesterol cao, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
  • Thuốc điều trị thiếu máu: Trong một số trường hợp nhất định, bác sĩ có thể đề nghị bổ sung hormone erythropoietin (uh-rith-roe-POI-uh-tin), đôi khi có thêm chất sắt. Erythropoietin bổ sung và hỗ trợ sản xuất nhiều tế bào hồng cầu, có thể làm giảm mệt mỏi, suy nhược và những triệu chứng liên quan đến thiếu máu.
  • Thuốc giảm sưng: Những người bị bệnh thận mãn tính có thể giữ lại chất lỏng. Điều này có thể dẫn đến sưng, phù nề ở chân, cũng như huyết áp cao. Các loại thuốc được gọi là thuốc lợi tiểu có thể giúp duy trì sự cân bằng chất lỏng trong cơ thể người bệnh.
  • Thuốc bảo vệ xương: Người bệnh có thể được kê toa bổ sung canxi và vitamin D để ngăn ngừa xương yếu và giảm nguy cơ bị gãy xương. Bạn cũng có thể dùng thuốc làm tăng chất kết dính phốt phát để giảm lượng phốt phát trong máu và bảo vệ mạch máu của bạn khỏi bị hư hại bởi sự lắng đọng canxi (vôi hóa).
  • Một chế độ ăn ít protein để giảm thiểu chất thải trong máu: Khi cơ thể bạn xử lý protein từ thực phẩm, nó sẽ tạo ra các chất thải mà thận phải lọc từ máu trong cơ thể. Để giảm số lượng công việc mà thận phải làm, người bệnh nên ăn ít protein hơn. Bác sĩ cũng có thể yêu cầu bạn gặp một vài chuyên gia dinh dưỡng, họ có thể đề xuất những cách để bạn có chế độ ăn ít protein trong khi vẫn có một chế độ ăn uống lành mạnh và đủ dinh dưỡng cần thiết.

Bài viết về bệnh thận mãn tính này chỉ có tính chất tham khảo, mọi trường hợp người bệnh đều nên tới trực tiếp các trung tâm y tế để thăm khám và điều trị. Chúc các bạn luôn mạnh khỏe..

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *